Kategoria:<\/b> edytory tekst\u00f3w
Temat<\/b>: tworzenie cytat\u00f3w i bibliografii w dokumencie akademickim
Poziom trudno\u015bci:<\/b> 2\/3
Wielko\u015b\u0107 dokumentu:<\/b> ok. 8800 znak\u00f3w, 17 ilustracji<\/div>\n
Postawienie problemu<\/strong>. Je\u015bli w pracy nad jakim\u015b dokumentem przywo\u0142ujesz jakie\u015b opinie, koniecznie trzeba przytoczy\u0107 autor\u00f3w ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych czerpiesz informacje. Typowym sformu\u0142owaniem w takiej pracy jest dla przyk\u0142adu: “Jak twierdzi Kowalski w swoim podr\u0119czniku (Kowalski, Genetyka dla student\u00f3w, Warszawa 2012), jest tak, a tak…”.<\/p>\n <\/a> <\/p>\n Je\u015bli cytujemy jakie\u015b prace wielokrotnie, r\u0119czne wprowadzanie takich informacji za ka\u017cdym razem, gdy pojawia si\u0119 konieczno\u015b\u0107 odwo\u0142ania si\u0119 do \u017ar\u00f3d\u0142a, by\u0142oby k\u0142opotliwe i czasoch\u0142onne. W Microsoft Word jest to rozwi\u0105zane w ten spos\u00f3b, \u017ce tworzymy sobie podr\u0119czn\u0105 baz\u0119 odwo\u0142a\u0144 dla danego dokumentu, z potem wielokrotnie, klikni\u0119ciem myszy, przywo\u0142ujemy \u017ar\u00f3d\u0142o. To du\u017co szybsza i wygodniejsza czynno\u015b\u0107, a przy okazji nie ryzykujemy pomy\u0142ki – wszystkie odwo\u0142ania b\u0119d\u0105 zawsze mia\u0142y tak\u0105 sam\u0105 posta\u0107. Aby wstawi\u0107 w pracy odwo\u0142anie do \u017ar\u00f3d\u0142a, wykonaj nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142ania. <\/p>\n Po klikni\u0119ciu OK odwo\u0142anie pojawi si\u0119 w twoim tek\u015bcie. <\/p>\n Zauwa\u017c, \u017ce w ten spos\u00f3b masz ju\u017c pierwsz\u0105 pozycj\u0119 w bazie. <\/p>\n Je\u015bli w innym miejscu zechcesz si\u0119 ponownie powo\u0142a\u0107 na prac\u0119 profesora Kowalskiego, kliknij ponownie Wstaw cytat<\/strong> i tym razem wybierz dan\u0105 pozycj\u0119 na li\u015bcie. <\/p>\n Redaguj\u0105c tekst, sukcesywnie zbudujesz sobie baz\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142: ksi\u0105\u017cek, artyku\u0142\u00f3w z czasopism, materia\u0142\u00f3w konferencyjnych, raport\u00f3w, artyku\u0142\u00f3w w Internecie, nagra\u0144, orzecze\u0144 s\u0105dowych itd., kt\u00f3re b\u0119dziesz jednym klikni\u0119ciem cytowa\u0107 w swojej pracy. Baza mo\u017ce zawiera\u0107 20 czy 50 pozycji (tworzy si\u0119 przewijana lista), a odwo\u0142a\u0144 na ich podstawie mo\u017cesz wykona\u0107 100 czy 500. Typy \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0105 widoczne w okienku dialogowym Tworzenie \u017ar\u00f3d\u0142a<\/strong>, gdzie wybierasz je po prostu z listy. <\/p>\n A gdzie jest sk\u0142adowana nasza baza? Gdy klikniesz Zarz\u0105dzaj \u017ar\u00f3d\u0142ami<\/strong>, zobaczysz okno Mened\u017cer \u017ar\u00f3de\u0142<\/strong>. <\/p>\n Po lewej stronie (Lista g\u0142\u00f3wna<\/strong>) widniej\u0105 wszystkie pozycje, kt\u00f3re wprowadzi\u0142e\u015b kiedykolwiek do bazy, tak\u017ce przy redagowaniu innych dokument\u00f3w. Po prawej stronie (Bie\u017c\u0105ca lista<\/strong>) s\u0105 tylko te pozycje, kt\u00f3re s\u0105 potrzebne w danym dokumencie. <\/p>\n Gdy pisz\u0105c kolejny dokument zechcesz utworzy\u0107 dora\u017an\u0105 baz\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142, otw\u00f3rz Mened\u017cera \u017ar\u00f3de\u0142<\/strong> i wskazuj\u0105c pozycje w lewym panelu klikni\u0119ciami przycisku Kopiuj<\/strong> skopiuj je do prawego panelu \u2013 b\u0119d\u0105 wtedy widoczne na rozwijanej li\u015bcie Wstaw cytat<\/strong>.<\/p>\n Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, \u017ce nie mo\u017cna usuwa\u0107 pozycji z prawego panelu, gdy w dokumencie znajduj\u0105 si\u0119 ich cytowania \u2013 przycisk Usu\u0144<\/strong> jest wtedy nieaktywny. Najpierw trzeba usun\u0105\u0107 cytaty z redagowanego dokumentu, dopiero potem mo\u017cna usun\u0105\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a z prawego panelu.<\/p>\n Z poziomu Mened\u017cera \u017ar\u00f3de\u0142<\/strong> mo\u017cesz tak\u017ce tworzy\u0107 nowe \u017ar\u00f3d\u0142a, klikaj\u0105c przycisk Nowe<\/strong>, co uruchamia edytor \u017ar\u00f3d\u0142a. Oczywi\u015bcie mo\u017cliwe jest wyedytowanie ju\u017c istniej\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142a \u2013 edytor uprzedza wtedy o konieczno\u015bci zast\u0105pienia ju\u017c istniej\u0105cego.<\/p>\n Bazami mo\u017cesz si\u0119 dzieli\u0107 z innymi osobami \u2013 plik sources.xml<\/em> jest umieszczony w folderze Bibliografia<\/em> (przycisk Przegl\u0105daj<\/strong>). Mo\u017cna przygotowa\u0107 taki plik i rozes\u0142a\u0107 go do innych os\u00f3b zainteresowanych t\u0105 sam\u0105 tematyk\u0105, aby nie powiela\u0107 pracy.<\/p>\n Zauwa\u017c teraz, \u017ce pole z przywo\u0142aniem \u017ar\u00f3d\u0142a w tek\u015bcie nie jest zwyk\u0142ym ci\u0105giem znak\u00f3w, lecz formantem. Ujawni si\u0119 to, gdy klikniesz cytat. Po rozwini\u0119ciu przycisku z prawej strony zobaczysz list\u0119 polece\u0144.<\/p>\n Polecenie Edytuj cytat<\/strong> pozwoli na przyk\u0142ad doda\u0107 do cytatu numer strony, je\u015bli zale\u017cy nam na bardziej precyzyjnym wskazaniu miejsca, na kt\u00f3re si\u0119 powo\u0142ujemy w dokumencie.<\/p>\n Polecenie Edytuj \u017ar\u00f3d\u0142o<\/strong> pozwoli zmieni\u0107 zawarto\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a w bazie, w Mened\u017cerze \u017ar\u00f3de\u0142<\/strong>, gdzie uruchamiany jest edytor danego \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n Polecenie Konwertuj cytat na tekst statyczny<\/strong> usuwa formant, pozostawiaj\u0105c jedynie czysty tekst. Od tego momentu nie jest mo\u017cliwa aktualizacja tre\u015bci, mo\u017cna jedynie wstawi\u0107 cytat na nowo.<\/p>\n Mo\u017cesz tak\u017ce pomija\u0107 w konkretnych cytatach autora, rok i tytu\u0142, zaznaczaj\u0105c kt\u00f3r\u0105\u015b z tych opcji w okienku Edytowanie cytatu<\/strong>. <\/p>\n Poni\u017csza ilustracja pokazuje kolejno ten sam cytat z r\u00f3\u017cnymi opcjami \u2013 podanie strony, usuni\u0119cie autora, roku lub tytu\u0142u pracy.<\/p>\n Zwr\u00f3\u0107 jeszcze uwag\u0119 na styl cytowania. Do dyspozycji masz 10 styl\u00f3w, z kt\u00f3rych najpopularniejsze s\u0105 APA, Chicago, i MLA.<\/p>\n Gdy b\u0119dziesz wybiera\u0107 poszczeg\u00f3lne style na li\u015bcie, posta\u0107 konkretnych odwo\u0142a\u0144 oraz lista odwo\u0142a\u0144 na ko\u0144cu pracy b\u0119d\u0105 si\u0119 nieco zmienia\u0107 – wypr\u00f3buj kilka z tych styl\u00f3w. Trzeba te\u017c mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce styl\u00f3w bibliograficznych opracowano ju\u017c tysi\u0105ce. Pami\u0119taj te\u017c, \u017ce zakresy p\u00f3l (podstawowych i rozszerzonych) w poszczeg\u00f3lnych stylach mog\u0105 si\u0119 nieco r\u00f3\u017cni\u0107.<\/p>\n I na zako\u0144czenie, co jasne, powinni\u015bmy sporz\u0105dzi\u0107 list\u0119 odwo\u0142a\u0144 – zazwyczaj wykonujemy to na ko\u0144cu pracy, tam gdzie znajduje si\u0119 skorowidz (indeks) i inne listy. <\/p>\n Przyk\u0142adowy efekt w dokumencie b\u0119dzie nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\n Aby zaktualizowa\u0107 zestawienie, wystarczy ustawi\u0107 kursor w spisie i klikn\u0105\u0107 Aktualizuj cytaty i bibliografi\u0119<\/strong>. Jest to potrzebne, gdy dodane zostan\u0105 kolejne cytaty czy zmieni si\u0119 ich zawarto\u015b\u0107.<\/p>\n Niekiedy zdarza si\u0119, \u017ce chcemy si\u0119 powo\u0142a\u0107 na jakie\u015b \u017ar\u00f3d\u0142o, kt\u00f3rego jeszcze nie mamy w bazie. Po\u015bpiech i ch\u0119\u0107 utrzymania weny tw\u00f3rczej powoduj\u0105, \u017ce nie mamy czasu na rozbudow\u0119 bazy \u017ar\u00f3de\u0142 w trakcie pisania. Mo\u017cemy wtedy skorzysta\u0107 z narz\u0119dzia do tworzenia symbolu zast\u0119pczego.<\/p>\n Nazwa ta b\u0119dzie widoczna na li\u015bcie \u017ar\u00f3de\u0142 w menu programu i b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 j\u0105 wstawia\u0107 do dokumentu. Gdy si\u0119gniesz p\u00f3\u017aniej do Mened\u017cera \u017ar\u00f3de\u0142, zobaczysz, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o widnieje ze znakiem zapytania jako zast\u0119pcze.<\/p>\n
<\/strong>Procedura<\/strong>. Sk\u0142ada si\u0119 ona z trzech etap\u00f3w: <\/p>\n\n
\n
![\"image\"](\"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/image_thumb-25255B1-25255D.png\" "\\"image\\"")
<\/a><\/p>\n\n
<\/a> <\/p>\n<\/a> <\/p>\n<\/a> <\/p>\n<\/a> <\/p>\n<\/a> <\/p>\n<\/a> <\/p>\n<\/a> <\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a> <\/p>\n\n
\n
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n\n
<\/a><\/p>\n\n
<\/a><\/p>\n