Ods\u0142ony: 122<\/p>\t\t
\u00a0Gdy zabiera\u0142em si\u0119 do studiowania statystyki w latach 70. (na Wydziale Finans\u00f3w i Statystyki SGPiS, dzisiejszej SGH), uwiod\u0142a mnie w niej mo\u017cno\u015b\u0107 odkrywania prawid\u0142owo\u015bci w bez\u0142adnych na poz\u00f3r zbiorach danych. By\u0142 to dla mnie prze\u0142om na miar\u0119 odkrycia nowego l\u0105du, bo w liceum statystyki nie by\u0142o, a rachunek prawdopodobie\u0144stwa by\u0142 wyk\u0142adany nieco abstrakcyjnie, w oderwaniu od reali\u00f3w – ot, takie zabawy z kostk\u0105 do gry, bez praktycznego prze\u0142o\u017cenia na otaczaj\u0105c\u0105 nas rzeczywisto\u015b\u0107.\u00a0Dzisiaj, jako dziennikarz techniczny, nie wyobra\u017cam sobie sprawnego funkcjonowania bez podstawowych narz\u0119dzi statystycznych.<\/p>
Chyba najwa\u017cniejsz\u0105 dla mnie ksi\u0105\u017ck\u0105 z tamtego okresu by\u0142 przet\u0142umaczony jeszcze w latach 60. podr\u0119cznik Yule’a i Kendalla “Wst\u0119p do teorii statystyki”, kt\u00f3ry wypatrzy\u0142em w jakim\u015b antykwariacie, a potem studiowa\u0142em obok oficjalnych podr\u0119cznik\u00f3w. Ksi\u0105\u017cka ta zosta\u0142a po raz pierwszy wydana w… 1911 roku (!) i by\u0142a wielokrotnie wznawiana w USA jeszcze do lat 70. Pewnie do dzisiaj zachowuje sw\u00f3j walor edukacyjny, cho\u0107 zawarte w niej przyk\u0142ady mocno ju\u017c tr\u0105c\u0105 myszk\u0105, a ju\u017c na pewno by\u0142a dla mnie wej\u015bciem w zupe\u0142nie nowy \u015bwiat, ujawnieniem nowej metodologii – da\u0142a mi znacznie wi\u0119cej ni\u017c obowi\u0105zuj\u0105ce na uczelni manuale. R\u00f3wnie ciekawa by\u0142a te\u017c ksi\u0105\u017cka Blalocka “Statystyka dla socjolog\u00f3w”, gdzie z minimalnym udzia\u0142em aparatu matematycznego autor potrafi\u0142 t\u0142umaczy\u0107 humanistom, “jak so\u0142tys krowie na miedzy”, przydatne aspekty bada\u0144 ilo\u015bciowych.<\/p>
Statystyka, cho\u0107 wielu mo\u017ce si\u0119 kojarzy\u0107 z odstr\u0119czaj\u0105cymi rachunkami, jest bardzo p\u0142odn\u0105 intelektualnie dyscyplin\u0105 wiedzy, jakiej elementy powinien posi\u0105\u015b\u0107 ka\u017cdy cz\u0142owiek uwa\u017caj\u0105cy si\u0119 za wykszta\u0142conego. Jeste\u015bmy otoczeni liczbami i umiej\u0119tno\u015b\u0107 poprawnego zinterpretowania rozmaitych wielko\u015bci – ju\u017c cho\u0107by najwa\u017cniejsze miary struktury i dynamiki daj\u0105 zdolno\u015b\u0107 rozpoznawania rzeczywisto\u015bci – jest istotna, je\u015bli nie chcemy by\u0107 bezradni wobec zalewaj\u0105cej nas informacji. Obserwuj\u0119 niejednokrotnie, jak osoby b\u0119d\u0105ce “interfejsem” mi\u0119dzy \u017ar\u00f3d\u0142owymi danymi a czytelnikami czy widzami, czyli dziennikarze, wygaduj\u0105 \u017cenuj\u0105ce g\u0142upstwa, nie potrafi\u0105c samemu poprawnie zinterpretowa\u0107 tego, co si\u0119 dzieje. Powszechne mylenie procent\u00f3w z punktami procentowymi, brednie w rodzaju “inflacja wzros\u0142a o 13 procent”, nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy wzrostem a tempem wzrostu (“gospodarka spada”, cho\u0107 przecie\u017c tylko spad\u0142o tempo wzrostu), mechaniczne wyci\u0105ganie \u015bredniej tam, gdzie nie ma ona sensu (jeden zdradza \u017con\u0119 dwa razy w tygodniu, drugi ani razu, \u015brednio wychodzi wi\u0119c raz), mylenie zale\u017cno\u015bci ze wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powaniem zjawisk (liczba zdrad ma\u0142\u017ce\u0144skich ro\u015bnie z powodu wzrostu zamo\u017cno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa) to grzechy \u015bmiertelne niedouczonych ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 bezradni wobec liczb, kt\u00f3rzy nie poznali elementarnych narz\u0119dzi potrzebnych w interpretacji tego, co si\u0119 dzieje naoko\u0142o, a sami usi\u0142uj\u0105 t\u0142umaczy\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 innym.<\/p>
Dzisiaj dysponujemy doskona\u0142ymi narz\u0119dziami komputerowymi do oblicze\u0144 statystycznych, poczynaj\u0105c od szalenie popularnego w tych zastosowaniach Excela, do specjalistycznych narz\u0119dzi w rodzaju R. Gdy na pocz\u0105tku l. 80 pisa\u0142em prac\u0119 magistersk\u0105, obliczenia statystyczne z czterodzia\u0142aniowym kalkulatorem zaj\u0119\u0142y mi oko\u0142o 100 godzin. Dzisiaj wykona\u0142bym wszystkie obliczenia w co najwy\u017cej dwa wieczory, korzystaj\u0105c z Excela czy Calca. Inny \u015bwiat.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ods\u0142ony: 122 \u00a0Gdy zabiera\u0142em si\u0119 do studiowania statystyki w latach 70. (na Wydziale Finans\u00f3w i Statystyki SGPiS, dzisiejszej SGH), uwiod\u0142a mnie w niej mo\u017cno\u015b\u0107 odkrywania prawid\u0142owo\u015bci w bez\u0142adnych na poz\u00f3r zbiorach danych. By\u0142 to dla mnie prze\u0142om na miar\u0119 odkrycia nowego l\u0105du, bo w liceum statystyki nie by\u0142o, a rachunek …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15518,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[132],"tags":[264],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15514"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15514"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15519,"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15514\/revisions\/15519"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15518"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.numlock.edu.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}